Sửa hay thay máy photocopy cũ? Cách tính điểm hòa vốn trước khi chi tiền

Chia sẻ – tư vấn · Máy photocopy cũ · Phân tích chi phí

Sửa hay thay máy photocopy cũ? Nên sửa khi lỗi nằm ở linh kiện hao mòn hoặc một bộ phận hỏng đơn lẻ, linh kiện còn mua được, máy vẫn đáp ứng lượng in 12–24 tháng tới và tổng chi phí giữ máy (lần sửa này, bảo trì, vật tư, thiệt hại khi máy ngừng) thấp hơn phương án thay hoặc thuê trong cùng thời gian. Nên cân nhắc thay hoặc thuê khi máy hỏng lặp lại, nhiều bộ phận xuống cấp cùng lúc, linh kiện khó tìm hoặc lượng in đã vượt sức máy. Bài viết hướng dẫn cách tính điểm hòa vốn, chi phí sửa tối đa còn hợp lý và đưa hai ví dụ có số liệu để bạn kiểm tra lại.

Nên sửa hay thay máy photocopy cũ? Bảng quyết định theo tình huống

Bảng dưới gom các tình huống thường gặp khi máy photocopy văn phòng đã dùng vài năm và bắt đầu báo lỗi. Cột thứ hai là hướng nên nghiêng về, cột thứ ba là điều cần kiểm tra trước khi chốt.

Tình huống của máyThường nghiêng vềCần kiểm tra trước khi quyết định
Lỗi do linh kiện hao mòn định kỳ: kẹt giấy vì bánh kéo giấy mòn, bản in mờ hoặc sọc do trống, gạt mực đến hạnSửaBáo giá tách linh kiện và công; các cụm khác còn bao lâu nữa đến hạn thay
Một bộ phận lớn hỏng lần đầu (bộ sấy, bo mạch, bộ quét), máy trước đó chạy ổnSửa nếu qua phép tínhBáo giá có thấp hơn chi phí sửa tối đa hợp lý không; thời hạn bảo hành sửa chữa
Cùng một lỗi quay lại nhiều lần sau khi đã sửa, hoặc nhiều bộ phận hỏng cùng lúcThay hoặc thuêLịch sử sửa 12 tháng, số ngày máy ngừng, chi phí sửa dự kiến sắp tới
Lượng in mỗi tháng đã vượt khối lượng khuyến nghị của model, máy luôn chạy quá tảiThay máy đúng công suất hoặc thuêCounter 3–6 tháng gần nhất và kế hoạch nhân sự, in ấn sắp tới
Linh kiện phải đặt lâu, chỉ còn hàng tháo máy, model đã ngừng sản xuất nhiều nămThay hoặc thuêNguồn linh kiện, thời gian chờ, rủi ro máy dừng dài ngày khi hỏng lần sau
Chỉ cần máy thêm 6–12 tháng (sắp chuyển văn phòng, dự án sắp kết thúc)Sửa ở mức cần thiết hoặc thuê ngắn hạnCó đáng bỏ tiền mua máy mới cho thời gian ngắn hay không
Thiếu tính năng cần dùng: in màu, scan vào thư mục mạng, khổ giấy, bảo mật, driver cho hệ điều hành đang dùngThay hoặc thuêSửa không bổ sung được tính năng; kiểm tra model mới có đủ những gì cần
Không muốn bỏ vốn mua máy, cần chi phí hằng tháng cố địnhThuêĐịnh mức trang, đơn giá in vượt và những khoản hợp đồng chưa bao gồm
Máy đang thuê theo hợp đồng bị hỏngBáo bên cho thuêKhông tự gọi thợ ngoài; xem điều khoản sửa chữa trong hợp đồng thuê
Bảng chỉ cho hướng ban đầu. Khi hai phương án sát nhau, hãy dùng phép tính tổng chi phí ở phần dưới để chốt.

Những yếu tố quyết định nên sửa tiếp hay thay máy

Một chiếc máy photocopy cũ đáng sửa hay không phụ thuộc vào năm nhóm thông tin. Thiếu nhóm nào, phép tính chi phí ở phần sau sẽ thiếu căn cứ.

1. Model, đời máy và khả năng cung cấp linh kiện

Đây là điều kiện đầu tiên: không có linh kiện thì không sửa được, dù chi phí thấp. Trong tài liệu hướng dẫn dòng RICOH MP 6055/5055/4055/3555/2555 (bản tiếng Nhật), Ricoh ghi thời gian lưu giữ tối thiểu linh kiện sửa chữa và vật tư là 7 năm kể từ khi ngừng sản xuất model (tài liệu Ricoh); trang dịch vụ bảo trì dòng IM 460F/370F tại Nhật cũng ghi mốc 7 năm (Ricoh Nhật Bản). Đây là cam kết của Ricoh tại thị trường Nhật Bản. Tại Việt Nam, việc có linh kiện còn tùy nhà cung cấp, nên hãy hỏi rõ linh kiện là chính hãng, tương thích hay tháo máy, và phải chờ bao lâu.

Model ngừng sản xuất càng lâu, rủi ro máy phải dừng nhiều ngày ở lần hỏng sau càng lớn, kể cả khi lần sửa này vẫn đủ linh kiện.

2. Số bản in trên bộ đếm và lượng in mỗi tháng

Bộ đếm (Counter) cho biết máy đã chạy bao nhiêu trang. Lấy tổng số trang chia cho số tháng đã dùng để ra lượng in bình quân, hoặc ghi Counter hai lần cách nhau một tháng để có số chính xác hơn.

Không có một con số Counter chung để kết luận máy đã hết tuổi thọ. Hai máy có cùng Counter có thể ở tình trạng rất khác nhau, tùy model, công suất thiết kế, chế độ bảo trì, loại giấy và môi trường đặt máy. Counter hữu ích theo hai cách:

  • Dự đoán chi phí sắp tới: so Counter với chu kỳ thay linh kiện theo khuyến nghị của hãng để biết cụm nào sắp đến hạn. Kỹ thuật viên có thể tra chu kỳ này theo model.
  • Đối chiếu với sức máy: nhà sản xuất công bố khối lượng in phù hợp cho từng model. Ví dụ, Ricoh USA giới thiệu IM 2510 và IM 3510 cho lượng in tới 10.000 và 20.000 bản mỗi tháng (brochure Ricoh IM 10 Series). Máy thường xuyên chạy vượt mức khuyến nghị của model sẽ hao mòn nhanh hơn.

Cách đọc và in bảng Counter trên máy Ricoh được hướng dẫn trong bài kinh nghiệm mua máy photocopy cũ.

Kỹ thuật viên Chí Vinh in bảng bộ đếm Counter trên máy photocopy Ricoh để xem tổng số trang đã in
Bảng Counter là dữ liệu đầu vào quan trọng nhất: cho biết lượng in thật và các cụm linh kiện sắp đến hạn thay.

3. Tình trạng các bộ phận chính: lỗi nhỏ, hao mòn hay hỏng nặng?

Cùng là “máy hỏng” nhưng chi phí và rủi ro khác nhau rất xa. Hãy yêu cầu kỹ thuật viên nói rõ lỗi thuộc nhóm nào trong bảng dưới.

Bộ phậnDấu hiệu thường gặpThuộc nhómẢnh hưởng tới quyết định
Bánh kéo giấy, con lăn, tấm tách giấyKẹt giấy, kéo nhiều tờ một lúc, giấy vào lệchHao mòn thông thườngThường sửa; chi phí thấp so với giá máy
Trống, gạt mực, bộ từ (developer)Bản in mờ, sọc dọc, nền xám bẩnHao mòn theo số trangThay theo chu kỳ; nên biết trước để dự trù
Cụm sấyMực không bám, giấy nhăn, báo lỗi nhiệtHao mòn hoặc hỏng, chi phí đáng kểSửa nếu máy còn tốt; tính tổng chi phí nếu đi kèm lỗi khác
Bộ quét, bộ nạp bản gốc (ADF)Bản scan sọc, kẹt bản gốc, quét lệchHao mòn hoặc hỏngTùy mức độ; kiểm tra có linh kiện thay không
Bo mạch, nguồn, ổ lưu trữKhông khởi động, treo máy, báo lỗi hệ thống lặp lạiHỏng nghiêm trọngKiểm tra nguồn linh kiện và so tổng chi phí trước khi sửa
Motor, bánh răng, cơ cấu truyền độngTiếng kêu lạ, kẹt giấy ở cùng vị trí dù đã thay con lănHỏng cơ khíDễ kéo theo lỗi tiếp theo; cần xem lịch sử sửa
Phân nhóm mang tính tham khảo; kết luận cuối cùng dựa trên kiểm tra thực tế của kỹ thuật viên.

Nhiều lỗi thường gặp có thể xử lý nhanh tại chỗ; xem 12 lỗi máy photocopy thường gặp và cách khắc phục máy photocopy kẹt giấy trước khi kết luận máy hỏng nặng.

Kỹ thuật viên Chí Vinh kiểm tra cụm sấy và bo mạch máy photocopy Ricoh tại xưởng
Cụm sấy và bo mạch là hai bộ phận có chi phí sửa đáng kể; nên có báo giá rõ ràng trước khi quyết định.

4. Tần suất lỗi, thời gian ngừng máy và nguy cơ tái phát

Ghi lại mỗi lần máy hỏng: ngày, mã lỗi, bộ phận đã thay, chi phí và số giờ máy ngừng. Nếu cùng một lỗi quay lại sau khi sửa, có hai khả năng: lần sửa chưa xử lý đúng nguyên nhân, hoặc các bộ phận liên quan đã xuống cấp. Cả hai đều làm tăng chi phí dự kiến của phương án giữ máy.

Tiền đã chi cho các lần sửa trước là chi phí chìm: không lấy lại được và không nên đưa vào phép so sánh. Lịch sử đó chỉ dùng để ước lượng chi phí sửa sắp tới.

Máy sửa xong có ổn định không? Phụ thuộc ba điều: sửa đúng nguyên nhân, linh kiện thay có chất lượng, và các bộ phận khác còn tốt. Hãy hỏi kỹ thuật viên những cụm nào sắp đến hạn và đề nghị ghi thời hạn bảo hành sửa chữa vào phiếu.

5. Chất lượng bản in và nhu cầu 12–24 tháng tới

Máy sửa xong vẫn là máy cũ với cấu hình cũ. Nếu văn phòng sắp tăng người, cần in màu, scan vào thư mục mạng, in khổ A3 thường xuyên hoặc cần driver cho hệ điều hành mới, hãy kiểm tra máy hiện tại có đáp ứng không. Nhu cầu đã thay đổi thì sửa không giải quyết được vấn đề.

So sánh sửa máy cũ và thay máy khác theo 10 tiêu chí

Bảng dưới không đưa ra đáp án chung. Mỗi dòng có một câu hỏi để bạn tự điền câu trả lời cho máy của mình.

Tiêu chíSửa máy đang dùngThay máy khác (mới hoặc đã qua sử dụng)Câu hỏi tự đánh giá
Chi phí đầu tư ban đầuThấp: chỉ trả tiền sửa lần nàyCao: giá máy, vận chuyển, lắp đặt, cấu hình mạngCó sẵn ngân sách cho một lần chi lớn không?
Chi phí bảo trì dự kiếnCó xu hướng tăng khi máy giàThấp hơn trong thời gian bảo hànhLịch sử 12 tháng qua cho thấy chi phí sửa đang tăng hay ổn định?
Vật tư và linh kiệnThay theo chu kỳ, một số cụm sắp đến hạnMáy mới hơn thường còn xa hạn thay các cụm lớnTheo Counter, những cụm nào sẽ đến hạn trong kỳ so sánh?
Độ ổn định vận hànhTùy tình trạng thực tế sau khi sửaThường ổn định hơn nếu máy được kiểm tra kỹMáy đã hỏng bao nhiêu lần trong 6–12 tháng?
Nguy cơ gián đoạn công việcCao hơn khi lỗi lặp lại hoặc phải chờ linh kiệnThấp hơn, nhưng vẫn cần đơn vị hỗ trợ kỹ thuậtMỗi ngày máy ngừng gây thiệt hại bao nhiêu?
Khả năng đáp ứng khối lượng inGiữ nguyên công suất cũChọn lại công suất theo nhu cầu mớiLượng in hiện tại có vượt khối lượng khuyến nghị của model?
Tính sẵn có của linh kiệnGiảm dần khi model ngừng sản xuất lâuTốt hơn với model đời mớiLinh kiện là chính hãng, tương thích hay tháo máy? Chờ bao lâu?
Thời gian sử dụng còn lại dự kiếnNgắn hơn, khó dự đoánDài hơnDoanh nghiệp cần máy thêm bao lâu?
Giá trị thu hồiGiảm dần, có thể gần như không còn sau vài nămCòn giá trị bán lại cao hơn ở cuối kỳMáy cũ bán ngay được bao nhiêu, cuối kỳ còn bao nhiêu?
Tổng chi phí sở hữu trong kỳTính bằng công thức ở phần dướiTính bằng công thức ở phần dướiPhương án nào có tổng chi phí thấp hơn trong cùng 12, 24 hoặc 36 tháng?

Cách tính điểm hòa vốn khi phân vân sửa hay thay máy photocopy

Năm khái niệm dùng trong phần này:

  • Chi phí sửa chữa (lần này): tiền linh kiện, công kỹ thuật và chi phí đi lại để máy chạy lại được. Ký hiệu S₀.
  • TCO (tổng chi phí sở hữu): toàn bộ tiền doanh nghiệp bỏ ra cho một phương án trong cả kỳ so sánh, trừ đi giá trị thu hồi được ở cuối kỳ.
  • Điểm hòa vốn: mức mà tại đó hai phương án có tổng chi phí bằng nhau. Có thể tìm theo chi phí sửa (sửa tới bao nhiêu thì bằng thay máy) hoặc theo thời gian.
  • Chi phí sửa tối đa còn hợp lý: chi phí sửa lớn nhất mà phương án giữ máy vẫn không đắt hơn phương án thay. Đây chính là điểm hòa vốn theo chi phí sửa.
  • Thời gian hoàn vốn: số tháng để khoản tiết kiệm vận hành hằng tháng của máy mới bù lại phần tiền bỏ thêm khi thay máy.
tính điểm hoà vốn sửa hay thay máy photocopy

Công thức tổng chi phí của từng phương án

Chọn một kỳ so sánh T (12, 24 hoặc 36 tháng) và dùng cùng lượng in cho mọi phương án.

Giữ và sửa máy cũ (G) = S₀ + (Mcũ + Vcũ + Dcũ) × T − Rcũ, cuối kỳ

Thay máy khác (N) = P + L + (Mmới + Vmới + Dmới) × T − Rcũ, bán ngay − Rmới, cuối kỳ

Thuê máy (H) = (Phí thuê + Phí in vượt định mức + Dthuê) × T + Phí phát sinh theo hợp đồng − Rcũ, bán ngay

Ký hiệuÝ nghĩaCách lấy số liệu
S₀Chi phí sửa lần nàyBáo giá sửa có tách linh kiện, công, đi lại
MChi phí bảo trì, sửa chữa dự kiến mỗi thángMáy cũ: dựa trên lịch sử sửa 12 tháng và các cụm sắp đến hạn. Máy mới: theo bảo hành và báo giá bảo trì
VMực và vật tư tiêu hao mỗi thángGiá vật tư × lượng in; tính theo cùng một lượng in cho mọi phương án
DThiệt hại khi máy ngừng mỗi thángSố ngày ngừng × chi phí mỗi ngày (in ngoài, đi lại, giờ công chờ)
P, LGiá máy thay thế; vận chuyển, lắp đặt, cấu hìnhBáo giá ghi model, phiên bản, phụ kiện
RGiá trị thu hồiMáy cũ bán ngay nếu thay; máy cũ hoặc máy mới còn bán được ở cuối kỳ
Tất cả khoản tiền tính cùng một cách về VAT (cùng trước VAT hoặc cùng sau VAT).

Quy tắc chuẩn hóa để không tính sai

  • Cùng kỳ, cùng lượng in: so 24 tháng với 24 tháng, 3.000 trang/tháng với 3.000 trang/tháng.
  • VAT nhất quán: giá thuê thường báo chưa VAT; nếu giá mua máy đã gồm VAT thì quy đổi về cùng một cách trước khi so.
  • Giấy in: hoặc bỏ khỏi cả ba phương án, hoặc tính cho cả ba. Gói thuê thường không gồm giấy.
  • Không tính trùng giá trị máy cũ: nếu giữ máy, chỉ trừ giá trị cuối kỳ; nếu thay hoặc thuê, chỉ trừ tiền bán máy cũ ngay lúc thay.
  • Bỏ chi phí chìm: tiền sửa các lần trước không đưa vào công thức.
  • Không cộng khấu hao vào giá mua: giá mua đã nằm trong P; khấu hao kế toán chỉ là cách phân bổ khoản đó.
  • Kỳ dài thì cân nhắc giá trị thời gian của tiền: với kỳ 36 tháng trở lên hoặc chi phí vốn cao, có thể chiết khấu dòng tiền. Ví dụ trong bài dùng tổng đơn giản cho dễ kiểm tra.

Chi phí sửa tối đa còn hợp lý

Cho G = N rồi giải theo S₀, ta có:

Stối đa = N − [(Mcũ + Vcũ + Dcũ) × T − Rcũ, cuối kỳ]

Nghĩa là: lấy tổng chi phí của phương án thay, trừ đi phần chi phí giữ máy cũ trong kỳ khi chưa tính lần sửa này. Báo giá sửa thấp hơn Stối đa thì giữ máy có lợi hơn; cao hơn thì thay máy rẻ hơn trong kỳ. Có thể làm tương tự với phương án thuê, thay N bằng H. Nếu Stối đa âm, thì ngay cả sửa miễn phí cũng không kinh tế, vì chi phí vận hành và thiệt hại ngừng máy của máy cũ đã quá cao.

Thời gian hoàn vốn khi thay máy

Tiết kiệm mỗi tháng: Δ = (Mcũ + Vcũ + Dcũ) − (Mmới + Vmới + Dmới)

Tiền bỏ thêm khi thay: I = P + L − Rcũ, bán ngay − S₀

Thời gian hoàn vốn: t = I ÷ Δ (tháng)

Phép tính hoàn vốn không có nghiệm hữu ích trong các trường hợp sau:

  • Δ ≤ 0: máy mới không rẻ hơn khi vận hành, nên không bao giờ hoàn vốn bằng tiết kiệm hằng tháng.
  • t dài hơn thời gian doanh nghiệp còn cần máy.
  • t dài hơn thời gian máy cũ còn sửa được (khi linh kiện hết hoặc máy hỏng nặng hơn), lúc đó buộc phải thay dù chưa hoàn vốn.

Công thức t là hoàn vốn giản đơn, chưa tính giá trị máy mới còn lại ở cuối kỳ. Vì vậy khi chốt quyết định, hãy so TCO cùng kỳ (G, N, H); thời gian hoàn vốn chỉ để hình dung khoản tiền bỏ thêm được bù lại nhanh hay chậm.

Ước tính thiệt hại khi máy ngừng

D thường bị bỏ quên nhưng có thể quyết định kết quả. Cách ước tính: lấy số ngày máy ngừng trung bình mỗi tháng nhân với chi phí mỗi ngày, gồm tiền in hoặc photo bên ngoài, đi lại, giờ công nhân viên phải chờ hoặc làm thêm, và phạt trễ hạn nếu có. Nếu chưa chắc, hãy tính hai lần: một lần với D = 0 và một lần với D ước tính. Nếu cả hai lần cho cùng kết luận, quyết định khá chắc chắn.

Hạn chế của phép tính

  • Chi phí bảo trì, giá trị thu hồi và số ngày ngừng máy đều là ước lượng; sai số nhỏ có thể đổi kết luận khi hai phương án sát nhau.
  • Phép tính không dự đoán được sự cố đột xuất, như hỏng bo mạch ngay sau khi vừa sửa bộ sấy.
  • Đây là so sánh chi phí, không phải tư vấn thuế hay kế toán; cách hạch toán từng phương án nên hỏi kế toán của doanh nghiệp.
  • Nên thay ước lượng bằng báo giá thật và tính lại khi có số liệu mới.

Hai ví dụ tính toán: vì sao cùng câu hỏi lại ra hai đáp án khác nhau

Cả hai ví dụ dùng kỳ so sánh 24 tháng, chưa VAT, chưa tính giấy in. Các con số là giả định để minh họa cách tính, không phải báo giá của Chí Vinh hay giá thị trường. Riêng phí thuê lấy mức “từ” trong bảng giá công khai của Chí Vinh; định mức trang và đơn giá in vượt là giả định.

Ví dụ 1: Văn phòng dùng máy Ricoh đen trắng cũ, lỗi kẹt giấy, in đều 3.000 trang/tháng

Văn phòng khoảng 15 người dùng một máy Ricoh đen trắng A3 đã qua vài năm sử dụng. Máy kẹt giấy liên tục; kỹ thuật viên xác định bánh kéo giấy đã mòn và báo giá thay kèm công là 1.500.000đ. Trước đó máy chạy ổn, ít hỏng.

Khoản (giả định)Giữ và sửa máy cũThay máy đã qua sử dụng đời mới hơnThuê máy
Chi phí ban đầuS₀ = 1.500.000đP = 25.000.000đ; L = 500.000đ0đ
Bảo trì, sửa chữa mỗi tháng (M)250.000đ100.000đ (bình quân, có 12 tháng bảo hành)Đã gồm trong phí thuê
Mực, vật tư mỗi tháng (V)450.000đ400.000đĐã gồm (giả định 3.000 trang nằm trong định mức)
Phí thuê mỗi tháng––1.299.000đ (mức “từ” của Ricoh MP 3055 trong bảng giá công khai)
Thiệt hại ngừng máy mỗi tháng (D)100.000đ (0,5 ngày × 200.000đ)25.000đ25.000đ
Giá trị thu hồi máy cũ3.000.000đ ở cuối kỳ4.000.000đ bán ngay4.000.000đ bán ngay
Giá trị máy thay thế cuối kỳ–15.000.000đ–
Phương ánPhép tínhTổng chi phí 24 tháng
Giữ và sửa (G)1.500.000 + 24 × (250.000 + 450.000 + 100.000) − 3.000.00017.700.000đ
Thay máy (N)25.000.000 + 500.000 + 24 × (100.000 + 400.000 + 25.000) − 4.000.000 − 15.000.00019.100.000đ
Thuê máy (H)24 × (1.299.000 + 25.000) − 4.000.00027.776.000đ
Ví dụ 1, kỳ 24 tháng, chưa VAT, chưa gồm giấy in.
  • Chi phí sửa tối đa hợp lý: 19.100.000 − (24 × 800.000 − 3.000.000) = 2.900.000đ. Báo giá 1.500.000đ thấp hơn nhiều, nên sửa là hợp lý.
  • Nếu báo giá là 5.000.000đ: G tăng lên 21.200.000đ, cao hơn phương án thay (19.100.000đ). Khi đó thay máy rẻ hơn trong kỳ.
  • Thời gian hoàn vốn nếu thay: Δ = 800.000 − 525.000 = 275.000đ/tháng; I = 25.500.000 − 4.000.000 − 1.500.000 = 20.000.000đ; t ≈ 72,7 tháng, dài hơn nhiều so với kỳ 24 tháng.
  • Thuê đắt nhất trong ví dụ này vì máy cũ vận hành rẻ và ít hỏng. Đổi lại, thuê chuyển toàn bộ rủi ro sửa chữa sang bên cho thuê.

Kết luận ví dụ 1: sửa máy, lấy bảo hành sửa chữa và tiếp tục ghi chép chi phí. Tính lại khi có lỗi lớn tiếp theo.

Ví dụ 2: Doanh nghiệp in 10.000 trang/tháng, máy hỏng nhiều bộ phận, công việc thường xuyên gián đoạn

Bộ phận hành chính – kế toán dùng một máy Ricoh đen trắng tốc độ cao đã cũ. Trong 12 tháng qua máy sửa 4 lần, tổng 9.000.000đ (chi phí chìm, không đưa vào phép so sánh). Lần này máy lỗi bo mạch, bộ sấy và bánh kéo giấy; báo giá 12.000.000đ. Mỗi tháng máy ngừng khoảng 2 ngày, nhân viên phải mang tài liệu ra ngoài photo và làm thêm giờ.

Khoản (giả định)Giữ và sửa máy cũThay máy đã qua sử dụng đời mới hơnThuê máy
Chi phí ban đầuS₀ = 12.000.000đP = 55.000.000đ; L = 1.000.000đ0đ
Bảo trì, sửa chữa mỗi tháng (M)900.000đ (ước từ lịch sử 12 tháng, có tính máy già thêm)300.000đĐã gồm trong phí thuê
Mực, vật tư mỗi tháng (V)1.200.000đ1.100.000đĐã gồm trong định mức
Phí thuê và in vượt mỗi tháng––1.800.000đ (mức “từ” của Ricoh MP 6055) + 2.000 trang vượt × 150đ = 300.000đ (định mức 8.000 trang và đơn giá 150đ là giả định)
Thiệt hại ngừng máy mỗi tháng (D)1.600.000đ (2 ngày × 800.000đ)200.000đ200.000đ
Giá trị thu hồi máy cũ1.000.000đ ở cuối kỳ2.000.000đ bán ngay2.000.000đ bán ngay
Giá trị máy thay thế cuối kỳ–30.000.000đ–
Phương ánPhép tínhTổng chi phí 24 tháng
Giữ và sửa (G)12.000.000 + 24 × (900.000 + 1.200.000 + 1.600.000) − 1.000.00099.800.000đ
Thay máy (N)55.000.000 + 1.000.000 + 24 × (300.000 + 1.100.000 + 200.000) − 2.000.000 − 30.000.00062.400.000đ
Thuê máy (H)24 × (1.800.000 + 300.000 + 200.000) − 2.000.00053.200.000đ
Ví dụ 2, kỳ 24 tháng, chưa VAT, chưa gồm giấy in.
  • Chi phí sửa tối đa hợp lý: 62.400.000 − (24 × 3.700.000 − 1.000.000) = −25.400.000đ. Kết quả âm: kể cả được sửa miễn phí, giữ máy vẫn đắt hơn thay máy, vì riêng chi phí vận hành và thiệt hại ngừng máy đã vượt tổng chi phí phương án thay.
  • Thời gian hoàn vốn nếu thay: Δ = 3.700.000 − 1.600.000 = 2.100.000đ/tháng; I = 56.000.000 − 2.000.000 − 12.000.000 = 42.000.000đ; t = 20 tháng, nằm trong kỳ 24 tháng.
  • Kiểm tra độ nhạy: nếu bỏ hẳn thiệt hại ngừng máy (D = 0), G = 61.400.000đ và N = 57.600.000đ: thay máy vẫn rẻ hơn nhưng chênh lệch nhỏ. Nếu máy thay thế cuối kỳ chỉ còn 15.000.000đ, N = 77.400.000đ, vẫn thấp hơn G.
  • Thuê có tổng chi phí thấp nhất với các giả định này, nhưng kết quả phụ thuộc định mức và đơn giá in vượt thật trong báo giá.

Kết luận ví dụ 2: không nên sửa. So thêm báo giá mua máy khác và báo giá thuê với định mức thật rồi chọn phương án có tổng chi phí thấp hơn.

Vì sao hai ví dụ dẫn đến quyết định khác nhau?

Yếu tốVí dụ 1Ví dụ 2
Lượng in mỗi tháng3.000 trang10.000 trang
Loại hỏng hócMột linh kiện hao mònNhiều bộ phận, có bo mạch
Chi phí giữ máy mỗi tháng (M + V + D)800.000đ3.700.000đ
Chi phí sửa tối đa hợp lý2.900.000đÂm (−25.400.000đ)
Thời gian hoàn vốn nếu thay≈ 72,7 tháng20 tháng
Phương án có tổng chi phí thấp nhấtSửa máy cũThuê, tiếp theo là thay máy

Khác biệt lớn nhất không nằm ở số tiền sửa lần này mà ở chi phí giữ máy mỗi tháng, đặc biệt là thiệt hại khi máy ngừng. Đó là lý do không thể chỉ nhìn báo giá sửa để quyết định.

Công cụ so sánh: sửa, thay hay thuê (tự nhập số liệu của bạn)
Giá trị mặc định là giả định của ví dụ 1. Đơn vị: đồng, cùng một cách tính VAT, chưa gồm giấy in. Phần “mỗi tháng” nhập chi phí bình quân.

Giữ và sửa máy cũ

Thay máy khác

Thuê máy

Muốn đối chiếu với máy của bạn? Chuẩn bị ảnh mã lỗi, bảng Counter và báo giá sửa (nếu có) rồi gửi qua Zalo 0906 283 070. Chí Vinh nhận sửa chữa, bảo trì máy photocopy Ricoh, kể cả máy không thuê, và báo giá trước khi thực hiện; chi phí tùy model và tình trạng máy.

Chi phí sửa bao nhiêu thì không còn kinh tế?

Câu trả lời ngắn: khi báo giá sửa vượt chi phí sửa tối đa còn hợp lý tính theo công thức ở trên, cho đúng máy và đúng nhu cầu của bạn. Không có một tỷ lệ phần trăm chung.

Quy tắc kinh nghiệm hay được nhắc là “chi phí sửa vượt 50% giá máy mới thì nên thay”. Quy tắc này dễ nhớ nhưng bỏ qua những khoản quyết định kết quả: chi phí vận hành sau khi sửa, thiệt hại khi máy ngừng, thời gian còn cần dùng và giá trị thu hồi của từng máy. Hai ví dụ ở trên cho thấy nó có thể sai theo cả hai chiều:

  • Ở ví dụ 1, chi phí sửa tối đa hợp lý chỉ 2.900.000đ, khoảng 11,6% giá máy thay thế 25.000.000đ. Một báo giá 5.000.000đ (20%) đã đủ để thay máy rẻ hơn, dù thấp xa mốc 50%.
  • Ở ví dụ 2, kể cả sửa miễn phí cũng không kinh tế. Mốc 50% sẽ cho phép sửa tới 27.500.000đ, dẫn tới một quyết định tốn kém.

Có thể dùng một ngưỡng phần trăm như bước lọc nhanh khi lỗi đơn lẻ, máy vẫn ổn định và chi phí vận hành của máy cũ và máy thay thế gần như nhau. Ngoài những trường hợp đó, hãy tính bằng công thức.

Một sai lầm khác là cộng dồn tiền đã sửa và nghĩ “đã lỡ sửa nhiều, sửa thêm lần nữa cho đáng”. Tiền đã chi không lấy lại được; điều cần so là chi phí từ hôm nay trở đi của mỗi phương án.

Sửa, mua máy khác hay thuê máy photocopy?

Tiêu chíSửa máy đang dùngMua máy khácThuê máy
Tiền bỏ ra ban đầuChi phí sửa lần nàyGiá máy, vận chuyển, lắp đặtThường chỉ phí tháng đầu; tùy hợp đồng
Chi phí hằng thángVật tư, sửa chữa phát sinh, khó dự đoánVật tư, bảo trì sau bảo hànhPhí thuê cố định và phần in vượt định mức
Ai chịu chi phí sửa chữaDoanh nghiệpBên bán trong thời gian bảo hành, sau đó doanh nghiệpBên cho thuê, trừ các trường hợp loại trừ ghi trong hợp đồng
Rủi ro ngừng máyTăng khi máy già, linh kiện khó tìmThấp hơn với máy được kiểm tra kỹPhụ thuộc thời gian có mặt và máy thay thế trong hợp đồng
Khi nhu cầu thay đổiGiữ nguyên cấu hình cũPhải bán lại hoặc mua thêmCó thể đổi model theo điều khoản hợp đồng
Phù hợp khiLỗi nhỏ, máy còn đáp ứng nhu cầu, qua phép tínhDùng lâu dài, lượng in ổn định, có người lo bảo trìKhông muốn bỏ vốn, cần chi phí dễ dự toán

Khi nào nên sửa, khi nào nên mua, khi nào nên thuê?

  • Sửa khi lỗi thuộc linh kiện hao mòn hoặc một bộ phận hỏng đơn lẻ, linh kiện có sẵn, máy vẫn đủ sức cho lượng in sắp tới và báo giá thấp hơn chi phí sửa tối đa hợp lý.
  • Mua máy khác khi doanh nghiệp cần máy nhiều năm, lượng in ổn định, có ngân sách và có người hoặc đơn vị lo bảo trì sau bảo hành. Nếu mua máy đã qua sử dụng, kiểm tra Counter, bản in và bảo hành theo 10 kinh nghiệm mua máy photocopy cũ; thông tin máy đang bán xem tại trang bán máy photocopy Ricoh và điều kiện bảo hành tại chính sách bảo hành.
  • Thuê khi không muốn bỏ vốn, lượng in có thể thay đổi hoặc muốn một đơn vị chịu trách nhiệm sửa chữa, thay mực và bảo trì. So sánh thuê và mua cho cả vòng đời máy có trong bài nên thuê hay mua máy photocopy.

Những điều cần đọc kỹ trong hợp đồng thuê

Không phải gói thuê nào cũng gồm toàn bộ chi phí. Trước khi đưa phí thuê vào công thức H, hãy kiểm tra:

  • Phí thuê đã gồm VAT chưa.
  • Định mức trang mỗi tháng và đơn giá cho phần in vượt; bản màu và bản đen trắng thường có đơn giá khác nhau.
  • Những khoản đã gồm: mực, trống, linh kiện thay thế, bảo trì định kỳ, vận chuyển, lắp đặt.
  • Những khoản chưa gồm: giấy in, hư hỏng do sử dụng sai cách hoặc tác động bên ngoài.
  • Thời hạn tối thiểu, điều kiện gia hạn và chi phí (nếu có) khi chấm dứt trước hạn.
  • Thời gian kỹ thuật có mặt khi máy hỏng và điều kiện được đổi máy thay thế.
  • Cách chốt Counter hằng tháng và khi thu hồi máy.

Với Chí Vinh, theo bảng giá và chính sách công khai: phí thuê đã gồm mực, trống, vật tư tiêu hao, vận chuyển, lắp đặt và bảo trì định kỳ; chưa gồm VAT, giấy in và phần in vượt định mức; hợp đồng tối thiểu 3 tháng; khách hàng doanh nghiệp không phải đặt cọc. Định mức và đơn giá in vượt được ghi trong báo giá trước khi ký. Xem bảng giá cho thuê máy photocopy, chính sách hỗ trợ thuê máy và trang cho thuê máy photocopy. Nếu chưa rõ nên chọn máy công suất nào, tham khảo 6 bước chọn máy photocopy để thuê.

Khi đã quyết định thay hoặc thuê, máy cũ vẫn có thể bán lại để giảm chi phí; đó chính là khoản Rcũ, bán ngay trong công thức. Tham khảo dịch vụ thu mua máy photocopy cũ để có con số thật.

Checklist trước khi đồng ý báo giá sửa máy photocopy

Mười việc nên làm trước khi chi tiền sửa, đặc biệt với báo giá lớn:

  1. Chụp màn hình mã lỗi và ghi lại hiện tượng: lỗi xuất hiện khi nào, bao lâu một lần.
  2. In hoặc chụp bảng Counter: tổng số trang, bản đen trắng, bản màu (nếu có).
  3. Tổng hợp lịch sử sửa 12 tháng: ngày, bộ phận đã thay, chi phí, số giờ máy ngừng.
  4. Yêu cầu báo giá tách riêng linh kiện, công và đi lại; ghi mã linh kiện và loại (chính hãng, tương thích hay tháo máy).
  5. Hỏi thời hạn bảo hành sửa chữa cho linh kiện và cho phần công, ghi vào phiếu.
  6. Hỏi những cụm nào sắp đến hạn thay theo Counter, để không vừa sửa xong lại phải chi tiếp.
  7. Hỏi thời gian sửa xong và có máy dự phòng trong lúc chờ linh kiện hay không.
  8. Ước tính nhu cầu in 12–24 tháng tới: số người, lượng in, có cần màu, scan, khổ A3.
  9. So sánh ít nhất hai phương án tài chính (giữ máy với thay máy hoặc thuê) bằng công thức và công cụ ở trên.
  10. Sau khi sửa: in thử, scan thử, kéo giấy ở tất cả các khay và in hai mặt trước khi ký nghiệm thu.

Sơ đồ quyết định: đi lần lượt từng câu hỏi

  1. Máy đang thuê theo hợp đồng?Có → Báo bên cho thuê xử lý theo hợp đồng, không tự gọi thợ ngoài.Không → sang câu 2.
  2. Lỗi do vật tư, linh kiện hao mòn định kỳ (mực, trống, gạt mực, bánh kéo giấy)?Có → Thường nên sửa: thay đúng linh kiện đến hạn.Không → sang câu 3.
  3. Linh kiện còn mua được, có báo giá rõ ràng?Có → sang câu 4.Không → Nghiêng về thay máy hoặc thuê.
  4. Máy còn đáp ứng lượng in 12–24 tháng tới?Có → sang câu 5.Không → Thay máy đúng công suất hoặc thuê.
  5. Lỗi lặp lại nhiều lần hoặc nhiều bộ phận hỏng cùng lúc?Có → Tính tổng chi phí; thường nghiêng về thay hoặc thuê.Không → sang câu 6.
  6. Báo giá sửa thấp hơn chi phí sửa tối đa hợp lý?Có → Sửa, lấy bảo hành sửa chữa và theo dõi chi phí sau sửa.Không → Thay máy hoặc thuê, chọn phương án có tổng chi phí thấp hơn trong cùng kỳ.
Đội kỹ thuật Chí Vinh vệ sinh và thay cụm trống máy photocopy Ricoh tại xưởng
Trống và gạt mực là linh kiện hao mòn theo số trang; thay đúng hạn thường rẻ hơn nhiều so với thay máy.

Câu hỏi thường gặp

Máy photocopy cũ có nên sửa không?

Nên sửa khi lỗi thuộc linh kiện hao mòn hoặc một bộ phận hỏng đơn lẻ, linh kiện còn mua được, máy vẫn đáp ứng lượng in sắp tới và báo giá thấp hơn chi phí sửa tối đa còn hợp lý. Nếu máy hỏng lặp lại hoặc nhiều bộ phận xuống cấp cùng lúc, hãy so tổng chi phí với phương án thay hoặc thuê trước khi sửa.

Khi nào nên thay máy photocopy?

Nên cân nhắc thay khi tổng chi phí giữ máy cũ trong 12–24 tháng (gồm sửa chữa, vật tư và thiệt hại khi máy ngừng) cao hơn phương án thay; khi linh kiện khó tìm; khi lượng in vượt sức máy; hoặc khi máy thiếu tính năng văn phòng đang cần.

Máy photocopy sửa xong có hoạt động ổn định không?

Có thể ổn định nếu sửa đúng nguyên nhân, dùng linh kiện chất lượng và các bộ phận khác còn tốt. Hãy hỏi những cụm nào sắp đến hạn thay theo Counter và đề nghị ghi thời hạn bảo hành sửa chữa vào phiếu.

Máy đã chạy nhiều bản in có nên sửa tiếp không?

Số bản in trên Counter không tự quyết định máy hết tuổi thọ. Hãy xem Counter cùng với model, chế độ bảo trì, các cụm sắp đến hạn và lịch sử hỏng hóc. Máy chạy nhiều trang nhưng được bảo trì đều và ít lỗi vẫn có thể đáng sửa.

Chi phí sửa bằng bao nhiêu phần trăm giá máy thì nên thay?

Không có tỷ lệ chung. Mốc “50% giá máy” chỉ là quy tắc kinh nghiệm và có thể sai theo cả hai chiều. Cách đúng là tính chi phí sửa tối đa còn hợp lý: lấy tổng chi phí phương án thay trừ đi chi phí giữ máy cũ trong cùng kỳ khi chưa tính lần sửa này.

Máy photocopy đang thuê bị hỏng thì ai sửa?

Bên cho thuê sửa theo hợp đồng. Với máy thuê tại Chí Vinh, hư hỏng do hao mòn hoặc lỗi kỹ thuật được sửa và thay linh kiện không tính thêm phí; các trường hợp loại trừ được ghi trong chính sách hỗ trợ thuê máy.

Có nên thay máy cũ bằng máy photocopy đã qua sử dụng không?

Có thể, nếu máy được kiểm tra kỹ (Counter, bản in, scan, kéo giấy, linh kiện hao mòn) và có bảo hành bằng văn bản. Khi đưa vào công thức, dùng đúng giá mua, chi phí bảo trì sau bảo hành và giá trị còn lại thận trọng của chính máy đó.

Thay máy rồi thì máy cũ xử lý thế nào?

Có thể bán lại để giảm chi phí thay máy; khoản này chính là giá trị thu hồi máy cũ trong công thức. Nên hỏi giá thu mua thực tế trước khi tính, thay vì tự ước lượng.

Cần đánh giá phương án sửa, thay hay thuê cho máy đang dùng? Hãy chuẩn bị model máy, ảnh mã lỗi, bảng Counter và báo giá sửa (nếu đã có). Chí Vinh có thể hỗ trợ đối chiếu tình trạng máy với nhu cầu in để bạn so sánh chi phí sửa chữa với mua hoặc thuê máy.

Nguồn tham khảo: Ricoh – tài liệu hướng dẫn RICOH MP 6055/5055/4055/3555/2555, mục hợp đồng bảo trì (thời gian lưu giữ linh kiện tối thiểu 7 năm sau khi ngừng sản xuất, áp dụng tại Nhật Bản); Ricoh Nhật Bản – dịch vụ bảo trì RICOH IM 460F/370F; Ricoh USA – brochure IM 10 Series; bảng giá cho thuê, chính sách hỗ trợ thuê và trang câu hỏi thường gặp của Chí Vinh (đọc ngày 17/11/2026). Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Chí Vinh, MST 0312087006.

.
.
.